• 7803-5.jpg
  • 7803-8_v2.jpg
  • 7803-9_v2.jpg

Καρκίνος Οισοφάγου

Γενικές Αρχές

Η επιδημιολογία του καρκίνου του οισοφάγου έχει αλλάξει τα τελευταία 30 χρόνια. Το 1970, ο πιο συχνός τύπος καρκίνου οισοφάγου ήταν το πλακώδες καρκίνωμα, αποτελώντας το 90% των συνολικών περιπτώσεων. Εντοπιζόταν κυρίως στο θωρακικό οισοφάγο και προσέβαλλε πιο πολύ τους μαύρους άνδρες. Τις τελευταίες τρείς δεκαετίες, υπάρχει προοδευτικά αύξηση στην επίπτωση του αδενοκαρκινώματος του άπω οισοφάγου και της γαστροοισοφαγικής συμβολής, κι έτσι σήμερα αποτελεί περισσότερο από 70% όλων των νέων περιπτώσεων καρκίνου οισοφάγου. Είναι πιο συχνός σε λευκούς άνδρες με Γαστροοισοφαγική Παλινδρομική Νόσο και συνδέεται με τον οισοφάγο Barrett.

Καρκίνος Οισοφάγου 1

Παθογένεια

Οι πιο συχνοί παράγοντες που σχετίζονται με το πλακώδες καρκίνωμα είναι το κάπνισμα και η χρόνια κατανάλωση αλκοόλ. Η χρόνια κατανάλωση ζεστών υγρών ή τροφών, η πτωχή στοματική υγιεινή και οι διατροφικές ανεπάρκειες μπορεί να παίζουν κάποιο ρόλο. Ιατρικές καταστάσεις όπως η αχαλασία, καυστικές βλάβες του οισοφάγου και το σύνδρομο Plummer-Vinson σχετίζονται με αυξημένη επίπτωση καρκίνου εκ πλακωδών κυττάρων. Η γαστροοισοφαγική παλινδρομική νόσος είναι ο πιο συχνός προδιαθεσικός παράγοντας για αδενοκαρκίνωμα του οισοφάγου, ενώ το αδενοκαρκίνωμα αντιπροσωπεύει το τελευταίο γεγονός μιας διαδικασίας που ξεκινά με γαστροοισοφαγική παλινδρομική νόσο και εξελίσσεται σε μεταπλασία, υψηλού βαθμού δυσπλασία και καρκίνο. Ο καρκίνος του οισοφάγου ξεκινά από το βλεννογόνο και διηθεί τον υποβλεννογόνιο και τις μυϊκές στιβάδες. Μπορεί να υπάρξει διήθηση γειτονικών δομών (τραχειοβρογχικό δένδρο, αορτή, παλίνδρομο λαρυγγικό νεύρο). Την ίδια στιγμή, ο όγκος παρουσιάζει τάση μετάστασης στους λεμφαδένες (μεσοθωρακικούς, κοιλιακούς, τραχηλικούς) καθώς και στο ήπαρ, τους πνεύμονες, το περιτόναιο, τα επινεφρίδια και τα οστά.

Κλινικά Ευρήματα

Συμπτώματα

Ο πρώιμος καρκίνος οισοφάγου μπορεί να είναι ασυμπτωματικός. Καθώς ο καρκίνος μεγαλώνει, η δυσφαγία αποτελεί το πιο συχνό σύμπτωμα. Αρχικά αφορά τα στερεά, αλλά τελικά περιλαμβάνει και τα υγρά. Απώλεια βάρους συμβαίνει σε περίπου 50% των ασθενών. Οι ασθενείς μπορεί να έχουν πόνο κατά την κατάποση. Πόνος στις οστικές δομές μπορεί να οφείλεται σε μεταστάσεις. Είναι σύνηθες το βράγχος φωνής λόγω διήθησης του δεξιού ή του αριστερού παλίνδρομου λαρυγγικού νεύρου με παράλυση της ομόπλευρης φωνητικής χορδής. Τα αναπνευστικά συμπτώματα μπορεί να οφείλονται σε αναγωγή και εισρόφηση άπεπτων τροφών ή σε διήθηση του τραχειοβρογχικού δένδρου, με ανάπτυξη τραχειοβρογχικού συριγγίου.

Απεικονιστικές Εξετάσεις

Η εξέταση με βάριο δείχνει την θέση και την έκταση του όγκου. Ο καρκίνος οισοφάγου συνήθως παρουσιάζεται ως μια ανώμαλη ενδοαυλική μάζα ή στένωση. Η ενδοσκόπηση επιτρέπει άμεση επισκόπηση και λήψη βιοψιών από τον όγκο.

Ειδικές Εξετάσεις

Αφού τεθεί η διάγνωση, είναι σημαντικό να καθοριστεί η σταδιοποίηση του όγκου. Η αξονική τομογραφία κοιλίας και θώρακος και το PET είναι χρήσιμα για τη διαπίστωση απομακρυσμένων μεταστάσεων και τη διήθηση γειτονικών δομών του οισοφάγου. Το ενδοσκοπικό υπερηχογράφημα είναι η πιο ευαίσθητη εξέταση προς καθορισμό του βάθους διήθησης του όγκου, της παρουσίας διογκωμένων περιοισοφαγικών λεμφαδένων, και της διήθησης γειτονικών δομών. Σπινθηρογράφημα οστών ενδείκνυται σε ασθενείς με νεοεμφανιζόμενο οστικό πόνο.

Καρκίνος Οισοφάγου 2

Θεραπεία

Η θεραπεία βασίζεται στο στάδιο του καρκίνου. Σε ασθενείς με πρώιμο καρκίνο του οισοφάγου, μπορεί να αποφευχθεί η οισοφαγεκτομή, λόγω του πολύ μικρού κινδύνου λεμφαδενικών μεταστάσεων (0-3%). Όμως, οι ασθενείς πρέπει να υποβάλλονται σε πολύ στενή συστηματική παρακολούθηση για ανίχνευση πιθανής πρόωρης υποτροπής.

Ασθενείς με διηθητικό καρκίνο οισοφάγου θεωρούνται υποψήφιοι για οισοφαγεκτομή αν πληρούν τα ακόλουθα κριτήρια: (1) απουσία τεκμηριωμένης επέκτασης του όγκου σε γειτονικές του οισοφάγου όπως το τραχειοβρογχικό δένδρο, η αορτή ή το παλίνδρομο λαρυγγικό νεύρο, (2) απουσία απομακρυσμένων μεταστάσεων, (3) ο ασθενής είναι υγιής από καρδιολογικής και αναπνευστικής πλευράς. Η οισοφαγεκτομή μπορεί να γίνει είτε με τη χρήση κοιλιακής και τραχηλικής τομής (transhiatalesophagectomy) ή μέσω κοιλιακής και θωρακικής τομής (διαθωρακική οισοφαγεκτομή). Μετά την εκτομή του οισοφάγου, η συνέχεια του γαστρεντερικού σωλήνα αποκαθίσταται είτε με τη χρήση στομάχου είτε με τη χρήση του κόλου. Η οισοφαγεκτομή δια του οισοφαγικού τρήματος προσφέρει το πλεονέκτημα της αποφυγής της θωρακικής τομής, με μειωμένη  επίδραση στην αναπνευστική λειτουργία και μειωμένη μετεγχειρητική νοσηρότητα. Πολλές αναδρομικές και προοπτικές τυχαιοποιημένες μελέτες έχουν δείξει ότι δεν υπάρχει διαφορά στην επιβίωση μεταξύ των δυο χειρουργικών επεμβάσεων, υποδηλώνοντας ότι δεν είναι ο τύπος του χειρουργείου που επηρεάζει την επιβίωση, αλλά μάλλον το στάδιο της νόσου τη στιγμή της επέμβασης. Το ποσοστό νοσηρότητας της επέμβασης είναι περίπου 30%, και αφορά κυρίως καρδιακές (αρρυθμίες), αναπνευστικές (ατελεκτασία, υπεζωκοτική συλλογή) και σηπτικές επιπλοκές (αναστομωτική διαφυγή, πνευμονία). Το ποσοστό θνητότητας είναι μικρότερο από 5%.

Η καλύτερη θεραπεία για ασθενείς με τοπικά προχωρημένο καρκίνο περιλαμβάνει συνδυασμό ακτινοθεραπείας και χημειοθεραπείας με στόχο τη τοπική βελτίωση και τον απομακρυσμένο έλεγχο της νόσου, ενώ στη συνέχεια ακολουθεί χειρουργική επέμβαση. Συνολικά, φαίνεται ότι ο συνδυασμός της νεοεπικουρικής θεραπείας που ακολουθείται από χειρουργείο προσφέρει το καλύτερο όφελος στην επιβίωση.

Μη χειρουργική αντιμετώπιση ενδείκνυται σε ασθενείς που δεν είναι υποψήφιοι για χειρουργική επέμβαση λόγω τοπικής διήθησης του όγκου, μεταστάσεων ή πτωχής λειτουργικής κατάστασης. Στόχος της θεραπείας σε αυτούς τους ασθενείς είναι η ύφεση της δυσφαγίας. Υπάρχουν οι παρακάτω διαθέσιμες δυνατότητες προς επίτευξη αυτού του στόχου:

  1. Μπορούν να τοποθετηθούν διατεινόμενοι μεταλλικοί νάρθηκες (stents) υπό ενδοσκοπική ή φλουοροσκοπική καθοδήγηση ώστε να παραμείνει ανοικτός ο αυλός. Αυτοί είναι ιδιαίτερα χρήσιμοι όταν υπάρχει τραχειοοοισοφαγικό συρίγγιο.
  2. Η θεραπεία με Laser οδηγεί σε υποχώρηση της δυσφαγίας σε πάνω από 70% των ασθενών. Όμως, συνήθως χρειάζονται πολλαπλές συνεδρίες για να διατηρηθεί ανοικτός ο αυλός.
  3. Η ακτινοθεραπεία είναι επιτυχής στην ύφεση της δυσφαγίας σε περίπου 50% των ασθενών.

Το στάδιο της νόσου είναι ο ποιο σημαντικός προγνωστικός παράγοντας. Η συνολική 5-ετής επιβίωση για τον καρκίνο του οισοφάγου παραμένει γύρω στο 25%.

Μαριόλης Σαψάκος Θεόδωρος, Γενικός Χειρουργός

2019 - 2020 © Μαριόλης Σαψάκος Θεόδωρος • All Rights Reserved

Η παρούσα ιστοσελίδα και οι πληροφορίες που περιέχονται σε αυτήν σε καμία περίπτωση δεν μπορούν – και δεν έχουν ως σκοπό – να υποκαταστήσουν ιατρικές υπηρεσίες ή να δώσουν κατευθύνσεις για διάγνωση ή θεραπεία.
Το περιεχόμενο της ιστοσελίδας έχει αποκλειστικά ενημερωτικό ρόλο και σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να υποκαταστήσει τον Ιατρό σας.

Δημιουργικό - Κατασκευή: www.MedicalManage.gr

Logo Medical Manage